มีความคล้ายคลึงกันในเรื่องการแสดงความอาลัย แต่มีรายละเอียดความเชื่อและประเพณีท้องถิ่นที่ควรใส่ใจ เพื่อให้เกียรติผู้เสียชีวิตและเจ้าภาพอย่างสูงสุด ดังนี้
✅ สิ่งที่ควรทำ (มารยาททั่วไปและล้านนา)
การแต่งกาย: แต่งกายชุดสีดำ หรือสีสุภาพ (ขาว, ดำ, เทา) มิดชิด สุภาพเรียบร้อย
การแสดงความเสียใจ: เมื่อไปถึงควรรีบเข้าไปแสดงความเสียใจกับเจ้าภาพด้วยกิริยาที่นุ่มนวล
การเคารพศพ: กราบหรือไหว้ศพด้วยความสงบ หากผู้เสียชีวิตอายุมากกว่าให้กราบแบบไม่แบมือ หากเป็นพระภิกษุให้กราบเบญจางคประดิษฐ์
การใส่ซองทำบุญ: เตรียมซองปัจจัยทำบุญให้เจ้าภาพเพื่อช่วยค่าใช้จ่าย
การวางตัว: สำรวมกิริยา วาจา ไม่เสียงดัง ไม่หัวเราะเฮฮา
ความเชื่อล้านนา: มักนิยมพกกิ่งทับทิม หรือมีดพกขนาดเล็กติดตัว เพื่อความสบายใจตามความเชื่อท้องถิ่น
การเดินออกจากงาน: เมื่อเสร็จพิธี ให้เดินออกจากงานโดยไม่ต้องหันหลังกลับมามองศพ
การดูแลตัวเองหลังกลับ: เชื่อกันว่าให้แวะที่อื่นก่อนเข้าบ้าน หรือล้างหน้าล้างตาด้วยน้ำที่แช่ใบมะกรูดหรือใบทับทิมเพื่อล้างสิ่งอัปมงคล
❌ สิ่งที่ไม่ควรทำ (ข้อห้าม)
ชมพวงหรีด: ห้ามชมว่าพวงหรีดหรือสถานที่จัดงาน "สวย" เพราะเชื่อว่าจะต้องเกี่ยวข้องกับงานศพอีก
ทักทายเสียงดัง: ไม่ควรพูดคุยเรื่องสัพเพเหระหรือหัวเราะเสียงดัง
ห้ามส่งดอกไม้จันทน์: ห้ามส่งดอกไม้จันทน์ต่อมือกัน ให้หยิบเองจากพาน
ห้ามลอดใต้โลงศพ: ห้ามแสดงกิริยาลอดใต้โลงศพหรือใต้หว่างขา
ห้ามชมคนตาย: ไม่ควรพูดชมผู้ตายในทางที่ทำให้รู้สึกอาลัยอาวรณ์มากเกินไป เพราะเชื่อว่าจะทำให้วิญญาณไปไม่สงบอย่าไปงานศพ
หากเป็นหญิงตั้งครรภ์: หากจำเป็นต้องไป ให้กลัดเข็มกลัดไว้ที่เสื้อเพื่อป้องกันตามความเชื่อ
ข้อสังเกตเพิ่มเติมสำหรับงานศพล้านนางานศพทางเหนือมักมีการเน้นความเรียบง่าย แต่มีรายละเอียดที่ชาวบ้านจะช่วยกัน ทั้งนี้ควรสังเกตธรรมเนียมเจ้าภาพท้องถิ่นเป็นหลัก หากเป็นงานของพระสงฆ์หรือผู้เฒ่าผู้แก่ จะมีความเคร่งครัดในกิริยามารยาทสูงกว่าปกติ